Uzun süre boyunca insanlık, evrimi geçmişte kalmış bir süreç gibi düşündü.
Taş devri, tarım devrimi, sanayi devrimi…
Ve sonra modern insan.
Sanki evrim bir noktada durmuştu.
Ama modern biyoloji ve genetik bize bambaşka bir şey söylüyor:
İnsan evrimi durmadı.
Sadece şekil değiştirdi.
Doğal Evrim Gerçekten Yavaşladı mı?
Klasik evrim anlayışına göre:
Rastgele mutasyonlar olur
Çevre seçer
Uyumlu olan hayatta kalır
Bu süreç:
Yavaş işler
Binlerce yıl sürer
Modern dünyada ise:
Tıp gelişti
Zayıf bireyler de hayatta kalıyor
Doğal seçilim baskısı azaldı
Bu yüzden bazı bilim insanları şunu düşündü:
“İnsan evrimi artık duruyor olabilir.”
Ama genetik veriler bunun doğru olmadığını gösteriyor.
Bugün bile insan genomunda:
Sürekli yeni mutasyonlar oluşuyor
Bazı özellikler nesiller içinde yayılıyor
Popülasyonlar farklı yönlerde değişiyor
Yani:
Biyolojik evrim hâlâ devam ediyor.
Ama artık tek başına değil.
Yapay Seçilim Çağı
İnsan türü tarihte ilk kez,
kendi evrim sürecine bilinçli olarak müdahale etmeye başladı.
Bugün:
Genetik tarama yapıyoruz
Hastalık genlerini ayıklıyoruz
Embriyolarda riskleri eliyoruz
CRISPR gibi teknolojilerle artık:
Gen düzenlemek
Hatalı dizileri düzeltmek
Yeni özellikler eklemek
teorik olarak mümkün.
Bu noktada evrim:
Doğal olmaktan çıkıyor
Tasarım sürecine dönüşüyor.
İlk kez bir tür:
Kendi gelecekteki biyolojisini
kendisi planlama gücüne yaklaşıyor.
Kültürel ve Teknolojik Evrim
İnsan evrimi artık sadece genlerle ilerlemiyor.
Asıl hızlanan şey:
Kültürel evrim
Teknolojik evrim
Bir nesil içinde:
Düşünme biçimi
Öğrenme yöntemi
Sosyal yapı
tamamen değişebiliyor.
Bugün bir insanın:
Telefonu
İnterneti
Yapay zekası
biyolojik beynin dış uzantıları haline geldi.
Bu yüzden bazı araştırmacılar şunu savunur:
İnsan artık biyolojik bir tür değil,
biyoteknolojik bir tür olmaya başlamıştır.
Yeni Bir Türün Eşiğinde miyiz?
Önümüzdeki yüzyılda şu gelişmeler mümkün:
Genetik olarak iyileştirilmiş insanlar
Yaşlanması yavaşlatılmış bireyler
Bedenine teknoloji entegre edilmiş insanlar
Bu noktada şu soru doğar:
Bu hâlâ Homo sapiens mi olacak,
yoksa yeni bir insan türü mü?
Eğer:
Bazı insanlar genetik olarak güçlendirilir
Bazıları doğal kalırsa
ilk kez:
Aynı gezegende,
iki farklı insan türü birlikte yaşayabilir.
Bu, evrim tarihinin en radikal kırılması olur.
Sonuç: Evrim Bitmedi, Yön Değiştirdi
İnsan evrimi:
Durmadı
Yavaşlamadı
Ama yön değiştirdi
Artık:
Rastgele mutasyonlar değil
Bilinçli tercihler
Teknolojik müdahaleler
Kültürel tasarımlar
insan türünün geleceğini belirliyor.
Belki de ilk kez evrim şuna dönüştü:
Doğanın yazdığı bir hikâye olmaktan çıkıp,
insanın yazdığı bir projeye dönüşüyor.
Yorumlar